Stosunek DC/AC (ang. inverter loading ratio, ILR) to moc modułów w kWp podzielona przez moc znamionową AC falownika. Instalacja 10 kWp z falownikiem 8 kW ma stosunek 1,25. Wartość powyżej 1 oznacza, że moduły „na papierze” mogą dać więcej, niż falownik przepuści, a nadwyżka w najlepszych godzinach jest obcinana (clipping).
Dlaczego moduły daje się „za dużo”
Moduły prawie nigdy nie pracują z pełną mocą z warunków STC: są cieplejsze niż 25 °C, słońce rzadko daje 1000 W/m² w płaszczyźnie modułów, a część energii ginie na przewodach. Falownik dobrany dokładnie pod kWp przez większość roku pracowałby więc z częściowym obciążeniem. Nieco mniejszy falownik jest tańszy i częściej pracuje w zakresie obciążeń, w którym ma najwyższą sprawność, a strata w kilku najlepszych godzinach roku bywa niewielka.
Tak samo robią elektrownie: według Lawrence Berkeley National Laboratory w amerykańskich farmach PV oddanych w 2022 roku mediana stosunku DC/AC wyniosła 1,32 (1,40 przy konstrukcjach stałych, 1,30 przy trackerach).
Ile się traci przy różnym stosunku
Policzyliśmy to na godzinowych danych PVGIS dla Warszawy z lat 2014-2023 (moduły na południe, nachylenie 37°, domyślne 14% strat systemowych): roczna produkcja wynosi tam około 1041 kWh z każdego kWp, a najwyższa średnia godzinowa moc to około 0,89 kW na kWp.
| Stosunek DC/AC | Energia obcięta rocznie | Godziny z obcinaniem w roku |
|---|---|---|
| 1,1 | 0% | 0 |
| 1,2 | 0,01% | 7 |
| 1,3 | 0,2% | 73 |
| 1,4 | 0,9% | 204 |
| 1,5 | 2,2% | 343 |
Dane godzinowe uśredniają krótkie skoki mocy (np. przy przejściu chmur), więc prawdziwe straty będą nieco wyższe, ale rząd wielkości się zgadza: w warunkach Warszawy stosunek 1,1-1,3 kosztuje ułamek procenta energii. Przy modułach na wschód i zachód szczyt mocy jest niższy: dla układu wschód-zachód z nachyleniem 15° ten sam rachunek nie daje mierzalnych strat aż do stosunku 1,4, a przy 1,5 to 0,03%.
Co mówi karta falownika
Producent podaje maksymalną moc DC, jaką wolno podłączyć, i z niej wynika dopuszczalny stosunek. Mediana w bazie PV Index wynosi 1,50. Niezależnie od mocy trzeba dotrzymać limitów napięcia i prądu wejść (MPPT, string).
Liczby z wykresu
| Dopuszczalny stosunek mocy DC do AC | Liczba modeli |
|---|---|
| 1,00 do 1,10 | 66 |
| 1,10 do 1,20 | 16 |
| 1,20 do 1,30 | 40 |
| 1,30 do 1,40 | 177 |
| 1,40 do 1,50 | 38 |
| 1,50 do 1,60 | 357 |
| 1,60 do 1,70 | 45 |
| 1,70 do 1,80 | 33 |
| 1,80 do 1,90 | 17 |
| 1,90 do 2,00 | 10 |
| 2,00 do 2,10 | 153 |
Polski kontekst
Przewymiarowanie modułów nie pomaga zmieścić się w limicie mikroinstalacji ani w mocy przyłączeniowej. Ustawa o OZE liczy moc zainstalowaną instalacji PV jako sumę mocy znamionowych modułów, więc 12 kWp modułów na falowniku 10 kW to dla operatora instalacja 12 kW (stan na październik 2026). Planując stosunek DC/AC, zacznij od tego, ile kWp pozwala ci zgłosić umowa, a dopiero potem dobierz falownik.