Sprawność europejska (η EU, ang. European efficiency) to średnia ważona sprawności falownika zmierzonej przy sześciu poziomach obciążenia, od 5% do 100% mocy znamionowej. Wagi odpowiadają temu, jaka część rocznej energii w klimacie Europy Środkowej przypada na pracę przy danym obciążeniu, więc ta liczba lepiej opisuje roczne straty niż sprawność maksymalna podawana w nagłówku karty katalogowej.
Jak się ją liczy
Wzór, który opisywała norma EN 50530, przypisuje wagi sprawnościom zmierzonym przy kolejnych procentach mocy:
η EU = 0,03·η5% + 0,06·η10% + 0,13·η20% + 0,10·η30% + 0,48·η50% + 0,20·η100%
Prawie połowa wagi (0,48) przypada na pracę przy połowie mocy, a tylko 0,20 na pełną moc. To odbicie rzeczywistości: przy zmiennym niebie dużą część energii falownik przetwarza przy częściowym obciążeniu, rano, wieczorem i w pochmurne dni. Falownik, który jest bardzo sprawny przy pełnej mocy, ale słaby przy małym obciążeniu, wypadnie w tym wskaźniku gorzej.
W kartach z rynku amerykańskiego zobaczysz zamiast tego sprawność CEC (California Energy Commission). Ma inne wagi, przesunięte w stronę wyższych obciążeń (0,53 przy 75% mocy), bo odpowiada słoneczniejszemu klimatowi. Liczb CEC i europejskiej nie porównuje się wprost.
Typowe wartości
Liczby z wykresu
| Sprawność europejska falownika (%) | Liczba modeli |
|---|---|
| 94,00 do 94,25 | 0 |
| 94,25 do 94,50 | 0 |
| 94,50 do 94,75 | 7 |
| 94,75 do 95,00 | 0 |
| 95,00 do 95,25 | 0 |
| 95,25 do 95,50 | 10 |
| 95,50 do 95,75 | 15 |
| 95,75 do 96,00 | 0 |
| 96,00 do 96,25 | 14 |
| 96,25 do 96,50 | 5 |
| 96,50 do 96,75 | 53 |
| 96,75 do 97,00 | 19 |
| 97,00 do 97,25 | 183 |
| 97,25 do 97,50 | 71 |
| 97,50 do 97,75 | 150 |
| 97,75 do 98,00 | 63 |
| 98,00 do 98,25 | 181 |
| 98,25 do 98,50 | 98 |
| 98,50 do 98,75 | 79 |
| 98,75 do 99,00 | 34 |
| 99,00 do 99,25 | 14 |
| 99,25 do 99,50 | 0 |
Mediana sprawności europejskiej w bazie PV Index to 97,7%. Dziesięć procent modeli ma ją niższą niż 96,7%, a dziesięć procent wyższą niż 98,5%. Dla porównania mediana sprawności maksymalnej w bazie wynosi 98,2%.
Ile to jest warte w praktyce
Różnica jednego punktu procentowego sprawności europejskiej to mniej więcej jeden procent rocznej energii z instalacji. Dla instalacji 8 kWp z uzyskiem około 1000 kWh z kWp to około 80 kWh rocznie. To realna, ale niewielka kwota; ważniejsze bywają dopasowanie napięć stringu do zakresu MPPT, liczba trackerów i niezawodność. Przy optymalizatorach mocy licz sprawność całego łańcucha: optymalizator ma własną sprawność ważoną, którą trzeba pomnożyć przez sprawność falownika.
Pamiętaj też, że sprawność europejska dotyczy zamiany DC na AC. Nie obejmuje zużycia energii przez falownik w nocy ani strat ładowania i rozładowania magazynu energii w falowniku hybrydowym.