Net-billing to system, w którym prosument rozlicza się ze sprzedawcą w złotówkach, a nie w kilowatogodzinach. Energia oddana do sieci jest wyceniana po cenie rynkowej (RCE albo RCEm), ta kwota trafia na depozyt prosumencki, a z depozytu płacisz za energię pobraną z sieci po cenie ze swojej umowy. Obejmuje mikroinstalacje przyłączone po 31 marca 2022 r.; starsze zostają w systemie opustów, chyba że same z niego wyjdą (stan na październik 2026).
Jak to działa krok po kroku
- Bilansowanie godzinowe. Licznik zdalnego odczytu mierzy energię pobraną i oddaną na wszystkich fazach, a operator sumuje je wektorowo w każdej godzinie (art. 4 ust. 2b ustawy o OZE). Rozliczeniu podlega tylko to, co po tym bilansie zostało w danej godzinie oddane albo pobrane. Więcej w artykule o bilansowaniu godzinowym.
- Wycena oddanej energii. Instalacje, które pierwszy raz oddały energię od 1 lipca 2024 r., wyceniają każdy okres po RCE, czyli cenie z rynku dnia następnego. Starsze rozliczają się po miesięcznej RCEm i mogą przejść na RCE oświadczeniem, ale bez powrotu (art. 4b ust. 2a i 2b).
- Mnożnik 1,23. Od nowelizacji z 27 listopada 2024 r. wartość depozytu z każdego miesiąca jest zwiększana o współczynnik 1,23 (art. 4c ust. 4).
- Zakup energii. Depozyt pokrywa wyłącznie energię czynną pobraną z sieci. Opłaty dystrybucyjne płacisz osobno, jak każdy odbiorca.
- Zwrot nadwyżki. Środki niewykorzystane przez 12 miesięcy wracają na konto do limitu 20% (RCEm) albo 30% (RCE) wartości energii oddanej w danym miesiącu; reszta przepada.
Co z tego wynika w praktyce
Wycena po RCE sprawia, że kilowatogodzina oddana w słoneczne południe jest warta mniej niż ta sama kilowatogodzina kupiona wieczorem. W czerwcu 2026 średnia RCE w kwadransie około 14:00 wynosiła ok. 166 zł/MWh, a ok. 21:00 przekraczała 1000 zł/MWh (dane PSE na wykresie wyżej). Dla porównania sama energia w taryfach sprzedawców z urzędu dla gospodarstw domowych kosztuje w 2026 r. średnio 495,16 zł/MWh netto, a do tego dochodzi dystrybucja.
Dlatego w net-billingu najwięcej daje autokonsumpcja: każda kilowatogodzina zużyta na miejscu oszczędza pełną cenę z rachunku, a oddana zarabia tylko cenę rynkową razy 1,23. Gdy RCE spada poniżej zera, indywidualny prosument dostaje za oddaną energię 0 zł, a nie ujemną kwotę (art. 4b ust. 2), chyba że odmówił sprzedawcy zgody na zdalne ograniczanie instalacji przy ujemnych cenach (art. 4b ust. 17).
Konsekwencje dla doboru instalacji:
- moc dobieraj do zużycia, a nie do wielkości dachu, bo nadwyżka sprzedana latem jest warta najmniej (ile modułów potrzebuje dom),
- magazyn energii i przesuwanie zużycia (pompa ciepła, bojler, ładowanie auta) na godziny produkcji podnoszą wartość każdej kilowatogodziny,
- sprawdź godzinowe ceny na stronie RCE godzinowe i policz wariant z magazynem w kalkulatorze net-billingu.
Nowelizacja w drodze
Sejm uchwalił 4 września 2026 r. nowelizację ustawy o OZE (druk nr 2821), Senat przyjął ją 24 września bez poprawek i trafiła do podpisu prezydenta; 10 października 2026 r. nie była jeszcze ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Dla prosumentów przewiduje dokładniejsze zestawienia rozliczeń (ilości i wartości energii z każdego miesiąca, stan depozytu z terminami wygaśnięcia) oraz zwrot nadpłaty z depozytu, w granicach limitu 20 albo 30%, przy zmianie sprzedawcy, najpóźniej do końca następnego miesiąca. Te zmiany wejdą w życie 3 miesiące po ogłoszeniu. Sam mechanizm wyceny (RCE lub RCEm, mnożnik 1,23, limity zwrotu) zostaje bez zmian.
Źródła
- Ustawa o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68 (art. 4, 4b, 4c, 4d)
- Ustawa z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o OZE (Dz.U. 2024 poz. 1847)
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Korzystne zmiany dla prosumentów wchodzą w życie
- Energa Obrót, Net-billing: zasady rozliczeń, RCE i RCEm, zwrot nadpłaty
- PSE, raporty RCE dla 15-minutowych okresów
- URE, taryfy na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej na 2026 r.
- Sejm RP, przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 2821 (nowelizacja ustawy o OZE)
- Tekst ustawy uchwalonej przez Sejm 4 września 2026 r. (druk 2821)