PV Index logo

Rozliczenia i ekonomia

okres-zwrotu

Okres zwrotu instalacji fotowoltaicznej

Po ilu latach oszczędności na rachunkach pokryją koszt instalacji PV. Zależy głównie od autokonsumpcji, cen energii, dotacji i ulgi podatkowej.

Okres zwrotu to liczba lat, po których skumulowane oszczędności i przychody z instalacji fotowoltaicznej zrównają się z jej kosztem. Prosty okres zwrotu dzieli nakład netto przez roczną korzyść; zdyskontowany uwzględnia jeszcze to, że złotówka za dziesięć lat jest warta mniej niż dziś. To najczęściej podawany wskaźnik w ofertach instalatorów i zarazem najłatwiejszy do podkręcenia, więc warto umieć go policzyć samemu.

Trzech instalatorów na dachu krytym dachówką montuje w rzędach czarne moduły fotowoltaiczne wokół komina
Instalatorzy układają czarne moduły na dachu domu krytym dachówką; w porównaniu z ludźmi każdy moduł zajmuje dużą część połaci, a komin odbiera część powierzchni użytkowej. Źródło: W.carter, CC0.

Jak policzyć

  1. Nakład netto = cena instalacji z montażem i VAT minus dotacja (np. Przydomowe Magazyny Energii dla magazynu) minus oszczędność podatkowa z ulgi termomodernizacyjnej. Ulga pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania do 53 000 zł wydatków na przedsięwzięcia w domu jednorodzinnym (art. 26h ustawy o PIT), a wykaz wydatków obejmuje ogniwa fotowoltaiczne, magazyn energii i system zarządzania energią. Wydatków pokrytych dotacją z NFOŚiGW odliczyć nie można.
  2. Roczna korzyść w net-billingu składa się z dwóch części:
    • energia zużyta na miejscu (autokonsumpcja) razy pełna cena z rachunku za kilowatogodzinę (energia, zmienna dystrybucja, podatki),
    • energia oddana do sieci razy RCE albo RCEm i współczynnik 1,23; w pełni liczy się tylko ta część, która pokryje rachunek za energię czynną, bo niewykorzystane środki z depozytu wracają najwyżej do limitu 20 lub 30% wartości energii oddanej w danym miesiącu.
  3. Produkcja = moc w kWp razy roczny uzysk energii z twojej lokalizacji, np. z PVGIS.
  4. Okres zwrotu = nakład netto / roczna korzyść, a w wersji dokładniejszej rok po roku z degradacją, zmianą cen i kosztami serwisu.

Gotowe obliczenie na twoich danych daje kalkulator ROI instalacji fotowoltaicznej, a wariant z magazynem kalkulator net-billingu.

Co najmocniej zmienia wynik

  • Autokonsumpcja. Energia oddana w południe jest wyceniana po RCE, która latem bywa kilka razy niższa niż cena z rachunku, więc instalacja przewymiarowana względem zużycia zwraca się wolniej.
  • Ceny energii. Wyższe ceny z rachunku skracają zwrot, niższe go wydłużają; to największa niepewność każdej prognozy.
  • Koszty w trakcie życia. Według Fraunhofer ISE roczne koszty eksploatacji instalacji PV to ok. 1-2% nakładu; do tego dolicz ewentualną wymianę falownika po upływie jego gwarancji.
  • Starzenie modułów. Mediana rocznej degradacji z gwarancji modułów w bazie PV Index to 0,40%/rok. Wolniejsze starzenie daje więcej energii w ostatnich latach, co poniższa wizualizacja pokazuje na liczbach.

Ile daje wolniejsze starzenie

Ustaw spadek w pierwszym roku i spadek roczny dwóch modułów, uzysk w twojej lokalizacji i liczbę lat, a zobaczysz produkcję z każdego roku jako schodki, z energią, którą dokłada wolniej starzejący się moduł, zacieniowaną między nimi.

Jak to jest liczone

Energia z kWp w danym roku = uzysk jednostkowy × (100 - spadek w pierwszym roku - spadek roczny × (rok - 1)) / 100, nigdy poniżej zera. Pierwszy rok niesie już cały spadek z pierwszego roku, tak samo jak w kalkulatorze zwrotu, którego model ta ilustracja wykorzystuje. Suma to suma po latach; różnica to suma A minus suma B, a jej udział to różnica podzielona przez mniejszą sumę.

Spadki idą po prostej, czyli kształcie, który rysuje gwarancja mocy. Prawdziwe moduły tak się nie starzeją: wczesne straty przychodzą skokami, a badania terenowe znajdują szybsze starzenie w gorącym klimacie. Uzysk jest taki sam w każdym roku, więc pogoda, zacienienie, zabrudzenie i straty falownika są pominięte; kosztują oba moduły tak samo. Wartości z kart to dopuszczalne spadki, za które odpowiada producent, a nie pomiary tego, jak moduł będzie się starzał.

Model poglądowy, nie pomiar.

Wartości startowe: oba spadki w pierwszym roku na medianie z katalogu ComparePV, spadek roczny A na 10. percentylu katalogu, a B na 90., okres na medianie długości gwarancji mocy. Uzysk jednostkowy 1000 kWh z kWp to przykładowe dane. Dane: ComparePV, stan na 10.10.2026. Policz, ile ta energia jest warta, w kalkulatorze ROI instalacji fotowoltaicznej.

Na co uważać w ofertach

  • Sprawdź, czy okres zwrotu nie zakłada, że cała produkcja jest warta tyle co energia kupowana z sieci: w net-billingu to nieprawda.
  • Zapytaj o założony wzrost cen energii i stopę dyskontową; optymistyczny wzrost cen skraca obiecany okres zwrotu bez żadnej zmiany w samej instalacji.
  • Porównuj oferty po cenie za kWp i po tym samym założeniu uzysku, a nie po samej obiecanej liczbie lat.
  • Pamiętaj o gwarancji na moc i gwarancji falownika: zwrot liczony na 15 lat ma sens tylko przy sprzęcie, który tyle wytrzyma.

Źródła

Wróć do całego słownika