PV Index logo

Technologie ogniw

p-type

P-type (krzem typu p)

Krzem domieszkowany borem albo galem. Przez dekady standard (ogniwa Al-BSF i PERC), dziś wypierany przez typ n.

P-type (krzem typu p) to płytka krzemowa domieszkowana pierwiastkiem, który ma o jeden elektron walencyjny mniej niż krzem: borem albo galem. Większość nośników prądu stanowią w niej dziury, czyli brakujące elektrony. Przez kilkadziesiąt lat niemal wszystkie ogniwa słoneczne, od klasycznych Al-BSF po PERC, powstawały na krzemie typu p, bo był tańszy i prostszy w obróbce. Dziś zastępuje go krzem typu n.

Zbliżenie niebieskiego kwadratowego ogniwa z krzemu multikrystalicznego z trzema srebrnymi szynami zbiorczymi i gęstymi poziomymi palcami metalizacji
Ogniwo z krzemu multikrystalicznego wyprodukowane w 2011 roku; ogniwa z tamtych lat, zarówno multi, jak i mono, powstawały głównie na krzemie typu p domieszkowanym borem. Źródło: Elvis untot., CC BY-SA 3.0.

Bor, tlen i LID

Słabym punktem krzemu typu p domieszkowanego borem jest tlen. Płytki monokrystaliczne wyciąga się z tygla kwarcowego, który oddaje do krzemu tlen, a ten tworzy z borem kompleksy skracające życie nośników. Efektem jest LID, spadek mocy w pierwszych godzinach i dniach na słońcu. Do tego dochodzi LeTID, degradacja przy świetle i podwyższonej temperaturze, która ujawnia się wolniej.

Branża rozwiązała to na dwa sposoby. Pierwszy to procesy stabilizujące na linii produkcyjnej. Drugi to zamiana boru na gal: w marcu 2020 roku LONGi i Shin-Etsu podpisały wzajemną licencję na płytki domieszkowane galem, a raport IEA PVPS z 2025 roku stwierdza, że przejście z boru na gal, razem z poprawą procesów, w dużej mierze zamknęło temat LID i LeTID. Karty z dopiskiem „Ga-doped” lub „gallium doped” sygnalizują właśnie tę zmianę.

Co zostało z typu p

Ogniwa PERC na krzemie typu p miały w 2025 roku według ITRPV już tylko około 14% produkcji ogniw krystalicznych, a płytki typu n ponad 80% rynku. Fraunhofer ISE podsumowuje to jednym zdaniem: TOPCon i HJT na krzemie typu n zastępują PERC na krzemie typu p. Krzem typu p przegrał nie przez samo LID, lecz dlatego, że nowe konstrukcje z kontaktem pasywującym na całej powierzchni, dające wyższe napięcie, robi się przede wszystkim na płytkach typu n. Typ p z galem nie zniknął całkiem: LONGi zbudowało na takiej płytce rekordowe w 2025 roku ogniwo z kontaktami z tyłu.

Różnicę widać w danych z kart. W bazie PV Index karty modułów PERC zwykle dopuszczają większy spadek mocy w pierwszym roku i dają krótszą gwarancję na moc niż karty modułów TOPCon czy HJT. Rozkład spadku w pierwszym roku dla wszystkich modułów w bazie pokazuje wykres.

Na podstawie 11 502 modułów z bazy PV Index, które podają tę wartość (zakres 0,5% do 3,0%); przerywana linia to mediana, 1,0%. Dane: baza PV Index, stan na 17.10.2026.
Liczby z wykresu
Spadek mocy w 1. roku wg gwarancji (%)Liczba modeli
0,50 do 0,7516
0,75 do 1,0010
1,00 do 1,256845
1,25 do 1,500
1,50 do 1,75157
1,75 do 2,004
2,00 do 2,253281
2,25 do 2,500
2,50 do 2,75931
2,75 do 3,00258

Co to znaczy przy zakupie

Moduł typu p nie jest wadliwy, tylko starszej generacji. Jeżeli trafisz na wyprzedaż modułów PERC, sprawdź trzy rzeczy: gwarantowany spadek mocy w pierwszym roku i w kolejnych latach, współczynnik temperaturowy i cenę za wat w porównaniu z modułami typu n tej samej klasy mocy. Przy rozbudowie starszej instalacji pamiętaj, że moduły typu p i n mają zwykle inne napięcia i prądy, więc ich łączenie w jednym stringu wymaga sprawdzenia niedopasowania.

Źródła

Wróć do całego słownika