N-type (krzem typu n) to płytka krzemowa domieszkowana fosforem, czyli pierwiastkiem, który ma o jeden elektron walencyjny więcej niż krzem. Większość nośników prądu w takiej płytce stanowią elektrony. Na krzemie typu n powstaje dziś zdecydowana większość nowych ogniw: TOPCon, HJT i wiele ogniw Back Contact. Przeciwieństwem jest krzem typu p, na którym robiono klasyczne ogniwa i PERC.
Dlaczego rynek przeszedł na typ n
Płytki do ogniw wyciąga się metodą Czochralskiego z tygla kwarcowego, który oddaje do krzemu tlen. W krzemie typu p domieszkowanym borem tlen tworzy z borem kompleksy, które w pierwszych godzinach pracy na słońcu skracają życie nośników. To zjawisko to LID. PVEducation zauważa, że płytki typu n domieszkowane fosforem mają podobną zawartość tlenu, ale tej degradacji nie wykazują.
Druga przyczyna to konstrukcje z kontaktem pasywującym na całej powierzchni, które dają wyższe napięcie niż PERC. Przemysł wykonuje je przede wszystkim na krzemie typu n, choć zdarzają się wyjątki: rekordowe ogniwo HIBC firmy LONGi z 2025 roku powstało na płytce typu p domieszkowanej galem. Efekt widać w liczbach: według ITRPV płytki typu n miały w 2025 roku ponad 80% rynku płytek krystalicznych (Fraunhofer ISE, powołując się na ten sam raport, podaje 86%), a TOPCon stał się dominującą technologią.
N-type na karcie katalogowej i w bazie
Producenci eksponują typ n w nazwie serii („N-type”, „Tiger Neo N-type”). W bazie PV Index moduły TOPCon to 41% wszystkich modeli, HJT to 5%, a Back Contact 3%. Część kart podaje tylko „N-type” bez nazwy architektury ogniwa, więc takie modele nie trafiają do żadnego wiersza tabeli technologii.
| Technologia | Modele w bazie | Udział | Mediana mocy | Mediana sprawności | Mediana wsp. temp. Pmax |
|---|---|---|---|---|---|
| PERC | 4310 | 31% | 455 W | 20,8% | -0,35%/°C |
| TOPCon | 5733 | 41% | 525 W | 22,5% | -0,29%/°C |
| HJT | 697 | 5% | 605 W | 22,6% | -0,24%/°C |
| Back Contact | 439 | 3% | 495 W | 23,6% | -0,26%/°C |
| CdTe (cienkowarstwowe) | 51 | 0% | 470 W | 18,5% | -0,32%/°C |
Dane: baza PV Index (karty katalogowe producentów), stan na 17.10.2026. Mediany liczone z modeli, które podają daną wartość.
Typ n zwykle idzie w parze z korzystniejszą gwarancją. Karty modułów typu n w bazie częściej dopuszczają mniejszy spadek mocy w pierwszym roku i dają dłuższą gwarancję na moc niż karty PERC, bo producent nie musi wliczać w nią strat z LID.
Czego typ n nie załatwia
N-type to nie gwarancja trwałości. Raport IEA PVPS z 2025 roku o degradacji nowych technologii opisuje trzy zjawiska, które dotyczą właśnie modułów TOPCon i HJT:
- UVID, czyli spadek mocy pod wpływem promieniowania UV, wyraźny w części modułów po testach przyspieszonych,
- polaryzacyjna odmiana PID (PID-p), na którą wrażliwy jest front ogniw TOPCon z emiterem typu p,
- wrażliwość na wilgoć, zależna od enkapsulantu i konstrukcji modułu.
Te wady zależą od materiałów konkretnego producenta, a standardowe testy IEC 61215 według autorów raportu ich nie wykrywają. Dlatego dwa moduły „N-type” o tej samej mocy mogą się starzeć różnie: porównuj warunki gwarancji i wyniki testów rozszerzonych, a nie sam napis na karcie.
Źródła
- PVEducation, Czochralski Silicon (tlen z tygla, kompleksy bor-tlen, brak degradacji w krzemie typu n)
- Fraunhofer ISE, Photovoltaics Report, wersja z 14 lipca 2026 (udział płytek typu n, słownik pojęć)
- pv magazine USA, ITRPV: 706 GW modułów w 2025 roku, płytki typu n ok. 82%
- IEA PVPS Task 13, Degradation and Failure Modes in New Photovoltaic Cell and Module Technologies, 2025
- LONGi, 27,81%: rekord ogniwa HIBC na przemysłowej płytce domieszkowanej galem, kwiecień 2025
