Moduły cienkowarstwowe (thin film) nie mają płytek krzemowych. Półprzewodnik nanosi się cienką warstwą bezpośrednio na szkło, metal albo folię, a potem dzieli laserem na wąskie paski ogniw połączonych szeregowo. Główne odmiany to tellurek kadmu (CdTe), CIGS (miedź, ind, gal i selen) oraz dawniej krzem amorficzny (a-Si). Materiały te pochłaniają światło znacznie silniej niż krzem krystaliczny, więc wystarcza im dużo cieńsza warstwa.
.jpg){kind=link}
Ile ich jest i gdzie pracują
Według Fraunhofer ISE cienkie warstwy mają dziś 2-3% światowego rynku: w 2025 roku około 16 GW z około 706 GW wyprodukowanych modułów, przy czym raport liczy tu tylko First Solar, największego producenta CdTe. CIGS jest jeszcze mniejszą niszą, a krzem amorficzny prawie zniknął z modułów dachowych.
CdTe to dojrzała technologia dla farm słonecznych. Departament Energii USA opisuje moduły CdTe jako produkty o sprawności powyżej 19%, a Fraunhofer ISE pisze, że sprawność modułów CdTe wzrosła w ciągu dekady z 15,6% do prawie 20%. Według DOE ponad 90% modułu CdTe da się odzyskać przy recyklingu, a tellur jest produktem ubocznym wydobycia miedzi.
W bazie PV Index moduły cienkowarstwowe to w praktyce karty CdTe. Tabela technologii pokazuje ich liczbę i mediany na tle modułów krzemowych.
| Technologia | Modele w bazie | Udział | Mediana mocy | Mediana sprawności | Mediana wsp. temp. Pmax |
|---|---|---|---|---|---|
| PERC | 4310 | 31% | 455 W | 20,8% | -0,35%/°C |
| TOPCon | 5733 | 41% | 525 W | 22,5% | -0,29%/°C |
| HJT | 697 | 5% | 605 W | 22,6% | -0,24%/°C |
| Back Contact | 439 | 3% | 495 W | 23,6% | -0,26%/°C |
| CdTe (cienkowarstwowe) | 51 | 0% | 470 W | 18,5% | -0,32%/°C |
Dane: baza PV Index (karty katalogowe producentów), stan na 17.10.2026. Mediany liczone z modeli, które podają daną wartość.
Dlaczego nie trafiają na domowe dachy
Powód jest elektryczny, nie tylko cenowy. Moduł CdTe składa się z setek wąskich ogniw połączonych szeregowo, więc ma bardzo wysokie napięcie i mały prąd. Karta First Solar Series 7 TR1 525 W podaje napięcie obwodu otwartego 226,1 V i prąd zwarcia 3,04 A. Typowy moduł krzemowy od 300 W ma Voc w okolicy 45,7 V, czyli kilka razy mniej. Moduł CdTe nie pasuje więc do stringów i falowników dobieranych pod moduły krzemowe: do domowego falownika o oknie napięć rzędu kilkuset woltów weszłoby ich zaledwie kilka. Seria 7 jest projektowana pod systemy 1500 V na farmach.
Druga sprawa to sprawność. Moduły cienkowarstwowe są mniej sprawne niż dobre moduły krzemowe, więc z tej samej powierzchni dachu dadzą mniej energii. Ich zaletami są jednolity, ciemny wygląd, korzystny współczynnik temperaturowy (w karcie First Solar -0,32%/°C) i niski ślad węglowy produkcji.
Gdzie spotkasz cienkie warstwy w praktyce
- Farmy słoneczne na moduły CdTe, gdzie liczy się koszt za wat i trwałość.
- Elastyczne moduły na łodzie, kampery i lekkie dachy hal. „Flexible” nie zawsze znaczy cienkowarstwowy: część elastycznych modułów ma cienkie ogniwa krzemowe, więc sprawdź technologię w karcie.
- Fasady i szyby fotowoltaiczne w budownictwie, czyli BIPV, gdzie liczy się jednolity wygląd i półprzezroczystość.
Następcą cienkich warstw mogą być perowskity, które też nanosi się cienką warstwą, ale mają wyższą sprawność laboratoryjną.
Źródła
- Fraunhofer ISE, Photovoltaics Report, wersja z 14 lipca 2026 (udział cienkich warstw, produkcja 2025, sprawność modułów CdTe)
- U.S. Department of Energy, Cadmium Telluride (zasada działania, sprawność, recykling, tellur)
- First Solar, Series 7 TR1, karta katalogowa (Voc, Isc, współczynnik temperaturowy, 1500 V)